kwasfoliowy.info

Podsumowanie i bibliografia

W podsumowaniu należy stwierdzić, że foliany pełnią istotną rolę w krwiotworzeniu oraz w metabolizmie homocysteiny i w rezultacie zapobiegają pojawieniu się wrodzonych wad cewy nerwowej i prawdopodobnie zmniejszają zagrożenie chorobami układu krążenia. Ich rola w zapobieganiu nowotworom zależy prawdopodobnie od zastosowanej dawki. Istnieją przesłanki by sądzić, że duże (tak zwane ponadfizjologiczne) dawki kwasu foliowego mogą sprzyjać rozwojowi nowotworów. Przypuszcza się, że foliany są niezbędne dla prawidłowego działania ośrodkowego układu nerwowego, a ich niedobór sprzyja demencji, zaburzeniom funkcji poznawczych i depresji.

W świetle wyników wykonanych niedawno badań, w których oceniano rezultaty stosowania kwasu foliowego, zwraca się uwagę na konieczność zweryfikowania dotychczasowych poglądów odnośnie zasadności powszechnego stosowania suplementacji kwasem foliowym i wzmacniania nim żywności.


Piśmiennictwo

1. Wartanowicz M., Ziemlański Ś.: Witaminy rozpuszczalne w wodzie. W: Normy żywienia człowieka: fizjologiczne podstawy. Ziemlański Ś. (red.), Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2001, 198–280.


2. Nadolna I., Przygoda B., Troszczyńska A. i wsp.: Tabele wartości odżywczej produktów spożywczych. Witaminy. Instytut Żywności i Żywienia. Warszawa 2000.


3. Dietary reference intakes for thiamin, riboflavin, niacin, vitamin B6, folate, vitamin B12, Panthotenic acid, biotin and choline. Institute of Medicine. The National Academies Press, Washington, D.C., 1998.


4. Wagner C.: Symposium on the subcellular compartmentation of folate metabolism. J. Nutr. 1996, 126 (4 Suppl.), 1228S–1234S.


5. Bolander-Gouaille C.: Focus on homocysteine and the vitamins involved in its metabolism (2nd ed.). Springer Verlag France 2002.


6. Szostak-Węgierek D.: Znaczenie prawidłowego żywienia kobiety w czasie ciąży. Żyw. Człow. Metab. 2004, 31 (2), 160–171.


7. Szamotulska K., Mierzejewska E., Mazur J., Brzeziński Z. J. i wsp.: Knowledge and behaviours toward folic acid among Polish women in 2001 and 2003 years. Arch. Perin. Med. Suppl., 2005, 57.


8. www.imid.med.pl/htm/cewa/cewa.htm


9. Brzeziński Z. J., Mazurczak T.: Propozycje wprowadzenia profilaktyki pierwotnej wad rozwojowych cewy nerwowej w Polsce. Pediat. Pol. 1994, 69, 684–686.


10. www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/
docs/narodowy_plan_zdrowia_30042004.pdf


11. Wild J., Sutcliffe M., Schorah C. J. i wsp.: Prevention of neural-tube defects. Lancet 1997, 350 (9070), 30–31.


12. Botto L. D., Lisi A., Robert-Gnansia E. i wsp.: International retrospective cohort study of neural tube defects in relation to folic acid recommendations: are the recommendations working? BMJ 2005, 330 (7491), 571.


13. Anonymous: Folic acid fortification. Nutr. Rev. 1996, 54 (3), 94–95.


14. Williams L. J., Mai C. T., Edmonds L. D. i wsp.: Prevalence of spina bifida and anencephaly during the transition to mandatory folic acid fortification in the United States. Teratology 2002, 66 (1), 33–39.


15. Persad V. L., Van den Hof M. C., Dube J. M. i wsp.: Incidence of open neural tube defects in Nova Scotia after folic acid fortification. CMAJ 2002, 167 (3), 241–245.


16. Mc Cully K. S.: Vascular pathology of homocysteinemia: implications for the pathogenesis of arteriosclerosis. Amer. J. Pathol. 1969, 56 (1), 111–128.


17. Szostak-Węgierek D.: Rola homocysteiny w powstawaniu miażdżycy. Żyw. Człow. Metab. 1991, 18 (2), 132–142.


18. Wilcken D. E., Wilcken B.: The pathogenesis of coronary arthery disease. A possible role for methionine metabolism. J. Clin. Invest. 1976, 57 (4), 1079–1082.


19. Beresford S. A., Boushey C. J.: Homocysteine, folic acid, and cardiovascular disease risk. W: Preventive Nutrition: The Comprehensive Guide for Health Professionals. Bendich A., Deckelbaum R. J. (red.), Totowa, NJ: Humana Press 1997.


20. Nygard O., Nordehaug J. E., Refsum H. i wsp.: Plasma homocysteine levels and mortality in patients with coronary artery disease. N. Engl. J. Med. 1997, 337 (4), 230–236.


21. Tsai J. C., Perrella M. A., Yoshizumi M. i wsp: Promotion of vascular smooth muscle cell growth by homocysteine: A link to atherosclerosis. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 1994, 91 (14), 6369–6373.


22. Stampfer M. J.: Homocysteine levels and cardiovascular disease. Am. Fam. Physician 1997, 56 (6), 1568–1569.


23. Naruszewicz M.: Homocysteina w patogenezie miażdżycy. Czynniki Ryzyka 2005, Supl. 11, 4–5.


24. Harpel P. C., Zhang X., Borth W.: Homocysteine and hemostasis: pathogenic mechanisms predisposing to thrombosis. J. Nutr. 1996, 126 (Suppl.), 1285S–1289S.


25. Beresford S. A., Boushey C. J.: Homocysteine, folic acid, and cardiovascular disease risk. W: Preventive Nutrition: The Comprehensive Guide for Health Professionals. Bendich A., Deckelbaum R. J. (red.), Totowa, NJ: Humana Press 1997.


26. Morrison H. I., Schaubel D., Desmeules M.i wsp.: Serum folate and risk of fatal coronary heart disease. JAMA 1996, 275 (24), 1893–1896.


27. Rimm E. B., Willett W. C., Hu F. B. i wsp.: Folate and vitamin B6 from diet and supplements in relation to risk of coronary heart disease among women. JAMA 1998, 279 (5), 359–364.


28. Malinow M. R., Bostom A. G., Krauss R. M.: Homocyst(e)ine, Diet, and Cardiovascular Diseases. A Statement for Healthcare Professionals From the Nutrition Committee, American Heart Association A statement for healthcare professionals from the Nutrition Committee, American Heart Association. Circulation 1999, 99 (1), 178–182.


29. National Cholesterol Education Program; National Institutes of Health; National Heart, Lung and Blood Institute: Third Report of the National Education Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III) Final Report, NIH Publication No. 02-5215 2002.


30. De Backer G., Ambrosioni E., Borch-Johnsen K. i in.; European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines: European guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: third joint task force of European and other societies on cardiovascular disease prevention in clinical practice (constituted by representatives of eight societies and by invited experts). Eur. J. Cardiovasc. Prev. Rehabil. 2003, 10 (4), S1–S10.


31. Lange H., Suryapranata H., De Luca G. i wsp.: Folate therapy and in-stent restenosis after coronary stenting. NEJM 2004, 350 (26), 2673–2681.


32. Zdrojewski T., Wyrzykowski B.: Homocysteina i inne czynniki ryzyka choroby niedokrwiennej serca w populacji Polaków w świetle badania NATPOL Plus. Czynniki Ryzyka 2005, Supl. 11, 23–24.


33. Kim Y. I.: Will mandatory folic acid fortification prevent or promote cancer? Am. J. Clin. Nutr. 2004, 80 (5), 1123–1128.


34. Giovannucci E., Stampfer M. J., Colditz G. A i wsp.: Folate, methionine, and alcohol intake and risk of colorectal adenoma. J. Natl. Cancer Inst. 1993, 85 (11), 875–884.


35. Giovannucci E., Rimm E. B., Ascherio A. i wsp.: Alcohol, low-methionine–low-folate diets, and risk of colon cancer in men. J. Natl. Cancer Inst. 1995, 87 (4), 265–273.


36. Sanjoaquin M. A., Allen N., Couto E. i wsp.: Folate intake and colorectal cancer risk: a meta-analytical approach. Int. J. Cancer 2005, 113 (5), 825–828.


37. Stevenson R. E., Allen W. P., Pai G. S. i wsp.: Decline in prevalence of neural tube defects in a high-risk region of the United States. Pediatrics 2000, 106 (4), 677–683.


38. Hultdin J., Van Guelpen B., Bergh A. i wsp.: Plasma folate, vitamin B12, and homocysteine and prostate cancer risk: a prospective study. Int. J. Cancer 2005, 113 (5), 819–824.


39. Charles D., Ness A. R., Campbell D. i wsp.: Taking folate in pregnancy and risk of maternal breast cancer. BMJ 2004, 329 (7479), 1375–1376.


40. Farber S.: Some observations on the effect of folic acid antagonists on acute leukemia and other forms of incurable cancer. Blood 1949, 4 (6), 160–167.


41. Jones P. A., Baylin S. B.: The fundamental role of epigenetic events in cancer. Nat. Rev. Genet. 2002, 3, 415–428.


42. Wright C. B., Lee H. S., Paik M. C. i wsp.: Total homocysteine and cognition in a tri-ethnic cohort: the Northern Manhattan Study. Neurology 2004, 63 (2), 254–260.


43. Garcia A., Zanibbi K.: Homocysteine and cognitive function in elderly people. CMAJ 2004, 171 (8), 897–904.


44. Vollset S. E., Ueland P. M.: B vitamins and cognitive function: do we need more and larger trials? Am. J. Clin. Nutr. 2005, 81 (5), 951–952.


45. Coppen A., Bolander-Gouaille C.: Treatment of depression: time to consider folic acid and vitamin B12. J. Psychopharmacol. 2005, 19 (1), 59–65.


46. Taylor M. J., Carney S., Geddes J. i wsp.: Folate and depressive disorders. Cochrane Database Syst. Rev. 2003, (2):CD003390.


47. Kamen B.: Folate and antifolate pharmacology. Semin. Oncol. 1997, 24 (5 Suppl. 18), S18–S30–S18–S39.


48. Campbell N. R.: How safe are folic acid supplements? Arch. Intern. Med. 1996, 156 (15), 1638–1644.


Dr n. med. Dorota Szostak-Węgierek

Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych

z Poradnią Chorób Metabolicznych,

Instytut Żywności i Żywienia

w Warszawie

Polityka Prywatności